Geavahaneavttut

FINENTRY-bálvalusa geavahaneavttut (1.6.2021/ođasmahtton)

1 Geavahaneavttuid heiveheapmi

Dán Helssega ja Uusimaa buohccedikšunbire (maŋŋelis “HUB”) buvttadan FINENTRY-bálvalusa (maŋŋelis “Bálvalus”) geavaheapmi eaktuda, ahte Bálvalussii sisačálihan dahje iežas registreren geavaheaddji (maŋŋelis “Geavaheaddji”) dohkkeha ja čatnasa čuovvut dáid eavttuid. Geavaheaddji galgá oahpásmuvvat dáidda eavttuide fuolalaččat ovdalgo váldá atnui Bálvalusa.

2 Geavahaneavttuid dohkkeheapmi ja registreren

Geavaheaddji dohkkeha dáid eavttuid, go čáliha sisa dahje registrere iežas Bálvalussii. Gii beare sáhttá registreret iežas Bálvalussii. Bálvalus lea persovnnalaš, vaikko geavaheaddji sáhttá várret áiggi bálvalusa bokte čájánasváldimii maiddái iežas bearašlahtuide.

Geavaheaddji, geas lea suopmelaš persovdnadovddaldat

Go Geavaheaddji várre áiggi čájánasváldimii, Geavaheaddji galgá identifiseret iežas báŋkodovddaldagaiguin dahje mobiilanannehusain. Bálvalusa bokte lea vejolaš maiddái beales-áššiiddikšun. Dalle olmmoš, geas leat fápmudusat áššiiddikšut Geavaheaddji beales, identifisere iežas bálvalussii iežas báŋkodovddaldagaiguin dahje mobiilanannehusain ja dikšu ášši Geavaheaddji beales. Beales-áššiiddikšumis guktuid oassebeliid persovdnadieđut vurkejuvvojit bálvalusa diehtovuđđui.

Jus geavaheaddjis ii leat vejolašvuohta nana identifiseremii, son registrere iežas bálvalussii dego geavaheaddji, geas ii leat suopmelaš persovdnadovddaldat.

Geavaheaddji, geas ii leat suopmelaš persovdnadovddaldat

Go Geavaheaddji várre áiggi čájánasváldimii, Geavaheaddji galgá registreret iežas bálvalussii namainis ja persovdnadovddaldagaidisguin. Registrerema oktavuođas Geavaheaddjái dahkko gaskaboddosaš persovdnadovddaldat, mii seailu seammán sierra sisačálihangerddiid áigge. Registrerema oktavuođas addon persovdnadieđut ja gaskaboddosaš persovdnadovddaldat vurkejuvvojit bálvalusa diehtovuđđui. Registreren duođaštuvvo háválaš nannenkodain ja sáddejuvvo Geavaheaddji addin telefonnummirii. Geavaheaddji meroštallá persovnnalaš suollemassáni registreredettiin. Registrerema maŋŋá Geavaheaddji sáhttá čálihit sisa Bálvalussii suollemassániin. Dasa lassin sutnje sáddejuvvo teakstadieđuin ođđa háválaš nannenkoda juohke sisačáliheami oktavuođas. Suollemassátni, mii geavahuvvo Bálvalussii sisačáliheapmái, lea persovnnalaš.

Geavaheaddji galgá seailluhit suollemassáni ja Bálvalusa ráhkadan gaskaboddosaš persovdnadovddaldaga fuolalaččat. Geavaheaddji ii oaččo addit dovddaldagaid dahje suollemassáni olggobeale olbmui, jus sus ii leat vuoigatvuohta dáid geavahaneavttuid mielde sisačálihit Geavaheaddji bealis Bálvalussii. Geavaheaddjis lea áidna ovddasvástádus Bálvalusa geavahankonttu rivttes atnimis. Geavaheaddji galgá almmuhit dovddaldagaid hálddašeaddji organisašuvdnii (HUB) ádjánkeahttá, jus Geavaheaddji Bálvalussii sisačálihandovddaldagat láhppojit.

Geavaheaddji, gean beales ámmátolmmoš dahká áigevárrema dahje čájánasbivdaga

Jus geavaheaddji man nu sivas ii ieš nákce geavahit FINENTRY-bálvalusa, sáhttá rádjerasttildansaji dearvvašvuođarávvemis doaibmi ámmátolmmoš deavdit Geavaheaddji dieđuid geavaheaddjilavtta bokte Geavaheaddji beales ja dahkat čájánasbivdaga ja/dahje gaskaboddosaš persovdnadovddaldaga, dahje várret áiggi Geavaheaddji beales rádjerasttildansaji olggobeale čájánasváldinsadjái ovdamearkka dihte orrungildii koronavirusčájánasa várás, mii váldo 72 diimmu geahčen.

Go ámmátolmmoš deavdá Geavaheaddji dieđuid FINENTRY-bálvalussii geavaheaddji beales, son informere Geavaheaddji dieđuid geavahandárkkuhusas. Geavaheaddji dohkkeha dieđuid geavaheami ja vurkema nu, ahte joatká dieđuidis addima ámmátolbmui informerema maŋŋá.

3 Vuoigatvuohta bálvalusa geavaheapmái

Dušše Bálvalussii iežas registreren geavaheaddjis lea vuoigatvuohta atnit Bálvalusa geavaheaddjekonttu. Bálvalus lea oaivvilduvvon dušše badjel 16-jahkásaččaide geavahanláhkái.

Bálvalusa geavaheapmi lea nuvttá. Jus Geavaheaddji várre COVID-19 čájánasváldimii áiggi Bálvalusa čájehan čájánasváldinsajiin, leat čájánasváldin, analyseren ja čájánasbohtosa oažžun Geavaheaddjái nuvttá.

Geavaheaddjis lea álo áidna ovddasvástádus dáid geavahaneavttuid mielde bálvalusa rivttes atnimis. Geavaheaddji galgá almmuhit HUB:i dalán, jus eahpida, ahte Bálvalus geavahuvvo su beales su fápmudusa dahje eará mearrádusa vuostá, dahje muđuid dáid geavahaneavttuid vuostá.

4 Bálvalusa ulbmil ja dan geavaheapmi

Bálvalus lea dárkkuhuvvon Geavaheaddji informeremii, rávvagiid addimii ja COVID-19 čájánasváldima áigevárremii dan viidodagas, go dat leat ain Bálvalusa olis vejolaš. Bálvalus sisttisdoallá Geavaheaddjái oaivvilduvvon COVID-19 pandemiijai laktáseaddji dehálaš dieđu ja dieđuid Suoma virgeoapmahaččaid rávvagiin ja guvllolaš čájánasváldinbálvalusain.

Bálvalusa bokte várrejuvvon koronavirusiskosis ii oaččo sierra koronaiskkusduođaštusa.

HUB:s lea okto vuoigatvuohta mearridit, man viiddes ja makkár sisdoaluin dat fállá Bálvalusa Geavaheaddjái. Bálvalusain Geavaheaddji kárte iežas dillái heivvolaš doaibmarávvagiid Supmii boađedettiin ja sáhttá plánet riikiiboahtimii gulli COVID-19 testemii gullevaš áigetávvaliid ja dahkat áigevárrema čájánasváldimii riikiiboahtinbáikki lahkosii ja/dahje orrunbáikegoddásis Suomas. Bálvalus sádde Geavaheaddji addin telefonnummirii teakstadieđuin nannema ja boahtinrávvagiid čájánasváldimii, muittuhusa čájánasváldima áigevárremis sihke čájánasbohtosa gaskamearálaččat 24 diimmu siste čájánasváldimis.

Bálvalus ii leat dárkkuhuvvon geavahuvvot buhttet dearvvašvuođafuolahusa ámmátolbmo dahkan medisiinnalaš diagnoserema dahje dearvvašvuođadili árvvoštallama. Geavaheaddjis lea okto ovddasvástádus iežas dearvvašvuođas Bálvalusa geavahettiin. Go Geavaheaddji dahká dearvvašvuođadillásis guoski mearrádusaid, son galgá atnit mearrádusas vuođđun iežas árvvoštallama. Geavaheaddji galgá álo váldit oktavuođa doaktárii, go háliida oažžut árvalusa iežas dearvvašvuođadilis dahje divššu dahje ovdaeastadeaddji veahki buohcuvuhtii, váddui dahje eará váivái.

Bálvalusa anedettiin Geavaheaddji oažžu dieđu Suoma njoammudávdalága (1227/2016) čuovvu geavadiin, jus Geavaheaddji koronavirusčájánas gávnnahuvvo positiivvalažžan. Jus Geavaheaddji oažžu positiivvalaš laboratoriabohtosa COVID-19-virusdávddas, Geavaheaddji dieđut sirdojuvvojit Geavaheaddji orrungieldda njoammudávdavirgeoapmahačča sierraregistarii Suoma njoammudávdalága (1227/2016) čuovvu vuohttima várás. Bálvalusas eai sirdo automáhtalaččat dieđut eará registariidda, dego ovdamearkka dihte buohccedikšunbiriid dahje gielddaid buohcciidregistarii dahje goalmmát oassebeliid registariidda.

Galgá goittotge váldit vuhtii, ahte FINENTRY-bálvalusa iežas persovdnadiehtoregisttar juohkása vuogádatlaččat guovtti registarii: buohcci dikšui (čájánasváldin ja dasa laktáseaddji áigevárren) vuođđuduvvi buohcciidregistarii ja njoammumiid vuohttimii vuođđuduvvi ovttaskas dáhpáhusaid registarii. Dáid registariid gaskka dieđut johtet diehtovuođđovuogádaga tabellaiguin, mat hálddašuvvojit geavahanvuoigatvuođain, ovdamearkka dihte čájánasváldimis vástideaddji bealli ja orrungieldda njoammudávdaámmátolbmo gaskka.

Geavaheaddji vástida das, ahte Bálvalussii su addin ja lasihan dieđut leat riekta ja son čatnasa almmuhit HUB:i dalán go fuomáša, ahte Bálvalusas dieđuin leat váilevašvuođat dahje feaillat.

Geavaheaddji dáhkida ja vástida maiddái das, ahte Bálvalussii ja Bálvalusas ii sáddejuvvo miige lágavuostásaš dahje muđuid heivetmeahttun materiála. Geavaheaddji geahččala buot govttolaš vugiin sihkkarastit, ahte sáddejuvvon materiála ii sisttisdoala virusiid dahje leat eará láhkai vahátlaš.

5 Bálvalusa sisdoallu ja goalmmát oassebeliid bálvalusat

Bálvalusas sáhttá gaskkustit dieđu goalmmát oassebeliid bálvalusaid birra dahje liŋkkaid goalmmát oassebeliid bálvalusaide. Bálvalusas gaskkustuvvo pandemiijai laktáseaddji vuogálaš diehtu ja oahpistuvvo Suoma virgeoapmahaččaid neahttasiidduide. HUB ii vástit dáid goalmmát oassebeliid bálvalussisdoaluin, muhto geahččala sihkkarastit dieđu riektavuođa.

Go Geavaheaddji várre COVID-19-čájánasváldimii áiggi, Bálvalus sádde Geavaheaddji persovdnadovddaldaga dahje gaskaboddosaš persovdnadovddaldaga, nama ja telefonnummira čájánasváldinsajis doaibmi dearvvašvuođafuolahussuorggi ámmátolbmui, guhte bargá HUB dahje guvllolaš buohccedikšunbire ovttadagas dahje soahpamušgaskavuođas doaibmi vuollelágideaddji ovttadagas.

Geavaheaddji sáhttá atnit goalmmát oassebeliid bálvalusaid Bálvalusa liŋkkaid dahje muđuid Bálvalusa bokte, muhto HUB ii leat dalle soahpamušoassebealli dahje muđuid ovddasvástádusas Geavaheaddji ja goalmmát oassebeali gaskkustan dahje addin dieđuin dahje daid ollašuvvamis.

6 Persovdnadieđuid ja eará dieđuid atnin

Bálvalussii vurkejuvvojit hearkkes persovdnadieđut Geavaheaddji birra. Dieđut, mat vurkejuvvojit leat persovdnadovddaldat dahje gaskaboddosaš persovdnadovddaldat, namma ja telefonnummir, vuolginriika, rádjerasttildanbáiki, boahtinbeaivemearri ja –áigi, mátkkoštanvuohki ja dasa laktáseaddji aiddostahttin, ovdamearkka dihte girdi nummir, orrungielda ja –čujuhus, vejolaš ruovttugielda ja –čujuhus, leatgo COVID-19 infekšuvdnii gulli dávdamearkkat, leago dávdaluvvan olbmui, geas lea laboratorias nannejuvvon koronavirusinfekšuvdna, leago vuolginriikka koronavirusiskkusduođaštus, ja leago duođaštus buhccojuvvon dávddas. Beales-áššiiddikšu dieđuin vurkejuvvojit namma ja orrunbáiki. Geavaheaddji sáhttá ieš válljet, maid dieđuid háliida bidjat Bálvalussii dan viidodagas, go maid Bálvalus dahká vejolažžan ja maid Bálvalusa čájánasváldima áigevárren eaktuda. Geavaheaddji vástida das, ahte su Bálvalussii bidjan dieđut leat riekta.

Bálvalusas dieđut oidnojit dušše Geavaheaddjái alcces ja ráddjejuvvon osiin iešguđege COVID-19-čájánasváldinsajis dearvvašvuođafuolahussuorggi čájánasaid váldi bargiide ja Geavaheaddji orrungieldda Njoammudávdaovttadaga ámmátolbmui, jus COVID-19 dávdda čájánasboađus lea positiivvalaš.

FINENTRY-bálvalusas gieđahallojuvvojit persovdnadieđut guovtti sierra geavahandárkkuhussii:

  1. Buohcci dikšun (Buohcciidregisttar)

    Čájánasváldin adnojuvvo buohcci dikšumin, ja dieđut (mielde lohkkojuvvojit maiddái áigevárrendieđut), mat dárbbašuvvojit čájánasváldima várás, leat buohcciiddieđut. Dat gullet buohcci dikšu dearvvašvuođafuolahusa doaibmaovttadaga buohcciidregistarii.

    Buohcciidregistara registaradoalli lea dat dearvvašvuođafuolahusa doaibmaovttadat, man lohkui čájánasváldin dahkko. Registaradoalli ii vealtatkeahttá leat seammá riikiiboahtinbáikkis ja orrunbáikegottis dahkkon čájánasváldimiin.

  2. Njoammumiid vuohttin (registtar ovttaskas dáhpáhusain)

    Njoammumiid vuohttin vuođđuduvvá njoammudávdaláhkii, ja das sáhttá 39 § mielde čoaggit ja gieđahallat buohccán olbmuid ja dávdaluvvin eahpiduvvon dieđuid. Dat gullet njoammumiid vuohttimis vástideaddji buohccedikšunbire ovttaskas dáhpáhusaid registarii.

    Ovttaskas dáhpáhusaid registara registaradoalli lea buohccedikšunbire, man guovllus riikiiboahtti riikiiboahtinbáiki lea dahje riikiiboahtti muhtun áigodagas orru.

    Ovttaskas dáhpáhusaid registara dieđut sirdásit buohccedikšunbires nubbái automáhtalaččat riikiiboahtti lihkadeami mielde.

    Buohccedikšunbire fuolaha guovllustis das, ahte dieđut sirdásit doarvái gielddaide, jus dat dahket njoammumiid iehčanas vuohttima.

HUB lea FINENTRY-bálvalusas earáid go iežas dieđuid oasil persovdnadieđuid gieđahalli.

Goalmmát oassebeliid bálvalusain ja Internet-siidduin leat iežas persovdnadieđuid suodjeprinsihpat. HUB ii vástit dákkár goalmmát oassebeliid siidduid dahje bálvalusaid doaibmamis.

7 Bálvalusa immateriálavuoigatvuođat

HUB:s dahje goalmmát oassebealis leat immateriálavuoigatvuođat buot Bálvalusa sisdollui, olgohápmái ja bálvalusa materiálii. Geavaheaddji oažžu printet ja vurket Bálvalusa dahje Bálvalusa materiála, mii doppe lea oažžunláhkái, iežas priváhta geavaheami várás. Jus Bálvalusa materiála luoikkahuvvo dahkkivuoigatvuođalága (404/1961) mielde, galgá gáldu álo almmuhuvvot. Bálvalussii gulli dávvirmearkkaid ii oaččo kopieret, almmustahttit dahje viidáseappot juohkit almmá HUB addin čálalaš lobi haga.

8 Ovddasvástádusgáržžideapmi

HUB doaimmaha Bálvalusa prinsihpaiguin “dakkáražžan go dat lea” ja “dakkáražžan go dat lea oažžunláhkái”.

HUB ii dáhkit, ahte Bálvalusa sáhtášedje geavahit gaskkalduvakeahttá dahje feaillaheamit. HUB ii atte dáhkádusa Bálvalusa oažžumis dahje feaillahisvuođas. HUB ii vástit Geavaheaddjái dahje goalmmádii Bálvalusas ovdanbukton dieđuid sisdoalus, deaivása doallamis dahje dieđuin ovdanboahtti feaillain, váilevašvuođain dahje maŋŋonemiin. Geavaheaddji vástida das, ahte sus lea doaibmi oktavuohta ja doarvái teknihkalaš válmmašvuođat ja prográmmat Bálvalusa atnimii. Geavaheaddji vástida maiddái su geavahan rusttegiid ja prográmmaid dorvvolašvuođas ja doaibmamis.

Bálvalus ii leat dárkkuhuvvon geavahuvvot buhttet dearvvašvuođafuolahusa ámmátolbmo dahkan medisiinnalaš diagnoserema dahje dearvvašvuođadili árvvoštallama. HUB:s ii leat maiddái ovddasvástádus daid doaimmain, maidda Geavaheaddji álgá Bálvalusa dieđuid vuođul, jus ii geatnegahtton láhkamearrádusain eará čuovo.

HUB ovddasvástádus lea eanemustá Suoma láhkamearrádusaid geatnegahtton njuolggadusaid mielde. HUB dahje Geavaheaddji ii vástit vahágis, mii šaddá go oassebeali váikkuhanvejolašvuođaid olggobealde leahkki eahpedábálaš dahje ovddalgihtii árvitmeahttun siva dihte geatnegasvuohta báhcá ollašuvakeahttá.

HUB sáhttá almmuhit birgetmeahttun eastagis Bálvalusa ovdasiidduin, iežas neahttasiidduin sihke Bálvalusa geavaheaddji virgeoapmahašbeliid ja buohccedikšunbiriid neahttasiidduin.

9 Bálvalusa šluhtten

Geavaheaddjis lea vuoigatvuohta šluhttet Bálvalusa bokte várrejuvvon COVID-19-čájánasváldima nu, ahte geavaha teakstadieđuin oažžun šluhttenkoda maŋimustá 3 diimmu ovdal čájánasváldináiggi. Bálvalusa geavaheaddjidieđuid ii leat vejolaš sihkkut, jus Geavaheaddji lea várren čájánasváldináiggi, muhto dieđuid seailluheapmi Geavaheaddji áššiiddikšun- dahje orrungieldda buohcciidregistaris vuođđuduvvá Suoma láhkaásaheapmái (Dearvvašvuođafuolahusláhka 1326/2010).

HUB:s lea vuoigatvuohta ákkastallon sivas heaittihit Geavaheaddji geavahankonttu Bálvalusas, jus Bálvalusa atnin dagaha hehttehusa HUB:i, Geavaheaddjái dahje goalmmát oassebeallái dahje Bálvalus lea muđuid geavahuvvon dáid geavahaneavttuid vuostá.

HUB:s lea vuoigatvuohta loahpahit bálvalusa fállama, go koronaviruspandemiija lea virgeoapmahaččaid beales gávnnahuvvon leat nohkan. Go bálvalusa fállan loahpahuvvo, sirdojuvvojit Geavaheaddjiid dieđut dárbbašlaš osiin iešguđege registaradoalli čujuhan báikái. Dieđut, mat sirdojuvvojit, geahččaluvvojit minimeret vealtameahttun dieđuide ja dieđut geahččaluvvojit anonymiseret daid osiin go dat lea vejolaš Suoma lága olis. Dieđut, mat eai dárbbašuvvo, sihkkojuvvojit. Go bálvalusa fállan nohká, eai Geavaheaddji dieđut leat šat Geavaheaddjái atninláhkái.

10 Heivehuvvon láhka ja vuoigatvuođabáiki

Dáidda geavahaneavttuide heivehallo Suoma láhka. Dáid geavahaneavttuid vuođul šaddan riiddut geahččaluvvojit vuosttažettiin čoavdit oassebeliid gaskasaš ráđđádallamiin. Jus riiddu eai ná fidne soabahussii, sáhttá riiddu gieđahallat Helssega gearretrievttis dahje Suomas dan báikegotti gearretrievttis, gos Bálvalusa Geavaheaddjis lea ruovttubáiki dahje fásta ássanbáiki.

11 Gáhkožat ja prográmmadagat mat adnojuvvojit siidduin

Oppalaččat gáhkožiin mat adnojuvvojit bálvalusas

FINENTRY-bálvalusas adnojuvvojit gáhkožat (cookies) geavaheaddjičoahkkima bajásdoallamin. Teknihkalaš gáhkožiidda eai čoggojuvvo eaige vurkejuvvo geavaheaddji identifiseren persovdnadieđut. Gáhkožiid dieđut geavahuvvojit siidduid geavaheaddjilaktaga ja geavaheaddjivásáhusa buorideapmái ja geavaheaddjimeriid statistihkalaš čuovvumii.

Geavaheaddji sáhttá eastit gáhkožiid geavaheami neahttalohkki ásahusain. Siidduid geavaheapmi almmá gáhkožiid haga sáhttá goittotge váikkuhit siidduid doaibmamii.

Microsoft Azure App Insights

Microsoft Azure App Insights –bargoreaidu geavahuvvo feailadiliid čuovvumis ja raporteremis. Jus bálvalusa geavaheamis boahtá ovdan feaila man nu muttus proseassa, sáhttá čuovvundieđuiguin guorahallat, gokko feaila bođii ovdan ja mas dat sáhtii boahtit.