مەرجەکانی بەکارهێنان

مه‌رجه‌کانی به‌کارهێنانی خزمه‌تی فینێنتری (۱٤/۱۲/۲۰۲۰/نوێکرایه‌وه‌)

سه‌پاندنی مه‌رجه‌کانی به‌کارهێنان ۱

مه‌رجی به‌کارهێنانی خزمه‌تی فینێنتری (له‌مه‌و به‌دواوه‌ ”خزمه‌ت”) که‌ ده‌زگای نه‌خۆشخانه‌کانی شاری هێلسینکی و هه‌رێمی ئووسیما (له‌مه‌وبه‌دواوه‌ ”هوس”) ده‌ریهێناوه‌ ئه‌وه‌ که‌ کاتێک به‌کارهێنه‌ر (له‌مه‌و به‌دواوه‌ ”به‌کارهێنه‌ر”) خۆی تۆمار ده‌کات مه‌رجه‌کان قه‌بووڵ ده‌کات و پابه‌ندیان ده‌بێت. به‌رله‌ ده‌ستپێکردنی به‌کارهێنانه‌وه‌ ده‌بێت به‌کارهێنه‌ر ئه‌و مه‌رجانه‌ باش بخوێنێته‌وه‌.

۲ قه‌بووڵکردنی مه‌رجه‌کانی به‌کارهێنان و خۆتۆمارکردنه‌وه‌

به‌کارهێنه‌ر به‌ خۆتۆمارکردنه‌وه‌ له‌سه‌ر خمزه‌ته‌که‌ مه‌رجه‌کانی به‌کارهێنان قه‌بووڵ ده‌کات. هه‌موو که‌سێک ده‌توانێت خۆی له‌سه‌ر خزمه‌ته‌که‌ تۆمار بکات. خزمه‌ته‌که‌ تاکه‌که‌سیه‌ وێڕای ئه‌وه‌ش که‌ به‌کارهێنه‌ر بۆی هه‌یه‌ کاتی پشکنینه‌وه‌ بۆ ئه‌ندامه‌-کانی خێزانه‌که‌ی خۆیش بگرێت.  

به‌کارهێنه‌ر پێویسته‌ به‌ ناو و ژماره‌ تاکه‌که‌سیه‌که‌ی خۆی تۆمار بکات. تۆمارکردنه‌وه‌ په‌سه‌ند ده‌کرێت به‌ ناردنی په‌یامێک که‌ کۆدی په‌سه‌ندکردنه‌وه‌ تیایه‌. به‌کارهێنه‌ر له‌ کاتی تۆمارکردنه‌وه‌دا بۆخۆی پاسوۆردێک هه‌ڵده‌بژێرێت. دوای خۆتۆمارکردنه‌وه‌ به‌کارهێنه‌ر ده‌توانێت به‌ پاسوۆرده‌که‌ بۆناو خزمه‌ته‌که‌ بڕۆت. خزمه‌ته‌که‌ پێناسه‌یێکی کاتی بۆ به‌-کارهێنه‌ره‌که‌ ده‌دات یان هاوڵاتیه‌کانی فینله‌ندا ده‌توانن ژماره‌ی تاکه‌که‌سیی خۆیان به‌کار بێنن. پاسوۆرده‌که‌ی چوونه‌-وه‌ناو خزمه‌ته‌که‌ بۆ هه‌موو که‌سێک تایبه‌تیه‌. به‌کارهێنه‌ر پێویسته‌ پاسوۆرده‌که‌ و ژماره‌ی کاتیی که‌ خزمه‌ته‌که‌ پێی داوه‌ باش هه‌ڵگرێت. به‌کارهێنه‌ر نابێت ئه‌و پاسوۆرده‌ یان پێناسه‌یه‌ به‌ که‌سانی دیکه‌ بدات ئه‌گه‌ر ئه‌و که‌سانه‌ مافیان نه‌بێت له‌سه‌ر ناوی به‌کارهێنه‌ره‌که‌ بۆ ناو خزمه‌ته‌که‌ بڕۆن. ته‌نیا به‌کارهێنه‌ر به‌رپرسیاره‌ له‌ خزمه‌ته‌که‌دا له‌ ژماره‌که‌ی ئه‌و به‌کارهێنه‌ره‌. به‌کارهێنه‌ر پێویسته‌ یه‌کسه‌ر به‌ ده‌زگای به‌ڕێوه‌به‌ر ڕابگه‌یێنێت ئه‌گه‌ر زانیاریه‌کانی بۆ چوونه‌وه‌ناو خزمه‌ته‌که‌ ون بووبن.

۳ مافی به‌کارهێنانی خزمه‌ته‌که

ته‌نیا که‌سێک که‌ خۆی تۆمار کردبێت له‌سه‌ر خزمه‌ته‌که‌ مافی به‌کارهێنانی هه‌یه‌ و ته‌نیا مافی به‌کارهێنانی ژماره‌که‌ی خۆی. خزمه‌ته‌که‌ ته‌نیا بۆ که‌سانی ته‌مه‌نیان ۱٦ یان زیاتره‌.

به‌کارهێنانی خزمه‌ته‌که‌ به‌ خۆراییه‌. ئه‌گه‌ر به‌کارهێنه‌ر کاتێک بگرێت بۆ پشکنینی ڤارائا کۆڤید-۱۹ له‌سه‌ر خزمه‌ته‌که‌ له‌و بنکه‌یانه‌ که‌ له‌ خزمه‌ته‌کاندا هه‌ن، پشکنینه‌وه‌، شیکردنه‌وه‌ و ئه‌نجامدانه‌وه‌ بۆ به‌کارهێنه‌ره‌که‌ به‌ خۆراییه‌.   

به‌کارهێنه‌ر هه‌ته‌نیا به‌رپرسیاره‌ له‌ به‌کارهێنانی به‌پێی مه‌رجه‌کانی به‌کارهێنان. به‌کارهێنه‌ر پێویسته‌ یه‌کسه‌ر هوس ئاگا-دار بکاته‌وه‌ ئه‌گه‌ر گومانی له‌وه‌ هه‌بێت که‌ که‌سێکی دیکه‌ ژماره‌که‌ی له‌سه‌ر خزمه‌ته‌که‌ به‌کار دێنێت به‌بێ ڕزامه‌ندیی خۆی، ئه‌گینا خۆی به‌رپرسیاره‌ له‌ مه‌رجه‌کانی به‌کارهێنانه‌وه‌.

٤ مه‌به‌ستی خزمه‌ته‌که‌ و به‌کارهێنانه‌وه‌ی

خزمه‌ته‌که‌ بۆ ئاگادارکردن، ڕێنماییدانی به‌کارهێنه‌ر و گرتنی کاتێک بۆ پشکنینی کۆڤید-۱۹ئه‌ له‌و فراوانیه‌دا که‌ به‌ خزمه‌ته‌که‌ مومکینه‌. خزمه‌ته‌که‌ هه‌ندێک زانیاریی بۆ به‌کارهێنه‌ر گرینگ سه‌باره‌ت به‌ کۆڤید-۱۹ ده‌دات و هه‌روه‌ها ڕێنمایه‌کانی حوکوومی و خزمه‌تگه‌کانی هه‌رێمیی پشکنینی کۆرۆنا تیا هه‌ن.

ته‌نیا هوس مافی هه‌یه‌ بڕیار له‌سه‌ر ئه‌وه‌ بدات که‌ ناوه‌ڕۆکی خزمه‌ته‌که‌ بۆ به‌کارهێنه‌ران چه‌ند و چۆن ده‌بێت. به‌ خزمه‌ته‌-که‌ به‌کارهێنه‌ر ده‌توانێت ڕێنمایی گونجاو بدۆزێت کاتێک که‌ بۆ فینله‌ندا دێت و ده‌توانێت بزانێت که‌ چۆن پشکنینه‌وه‌ ده‌کرێت له‌ فینله‌ندا و کاتێک بگرێت له‌ خزمه‌تگه‌کانی سه‌ر سنۆر بۆ پشکنینی کۆڤید-۱۹ یه‌کسه‌ر دوای هاتنه‌وه‌ی بۆ ناو وڵات و/یان له‌ شاره‌که‌ی خۆی له‌ فینله‌ندا. خزمه‌ته‌که‌ بۆ به‌کارهێنه‌ر په‌یامێکی ته‌له‌فۆنی ده‌نێرێت سه‌باره‌ت به‌ په‌سه‌ندکردنی کاتی پشکنینه‌وه‌ و هه‌روه‌ها ڕێنمایی ده‌دات که‌ ئه‌نجامی پشنینه‌وه‌ له‌ زۆرینه‌ی حاڵه‌تدا له‌ ماوه‌ی ۲٤ کاتژمێردا دیار ده‌بێت.

خزمه‌ته‌که‌ بۆ ئه‌وه‌ نیه‌ که‌ جێگای پشکنینه‌کانی پبژیشکی بگرێت و بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنه‌وه‌ی بارودۆخی ته‌ندورستی نیه‌ و ئه‌وه‌ له‌لایه‌ن شاره‌زایانی بواری ته‌ندورستیه‌وه‌ ئه‌نجام ده‌درێن. ته‌نیا به‌کارهێنه‌ره‌که‌ به‌رپرسیاره‌ له‌ بارودۆخی خۆی ته‌ندورستی کاتێک خزمه‌ته‌که‌ به‌کاردێنێت. کاتێک به‌کارهێنه‌ر بڕیار له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌دات که‌ ئایا بۆلای بژیشک بڕۆت یان نا، ته‌نیا خۆی به‌رپرسیاره‌.  به‌کارهێنه‌رن ده‌بێت هه‌میشه‌ په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ بژیشک بکات سه‌باره‌ت به‌ ته‌ندورستی یان چاره‌کردنی نه‌خۆشیه‌کا-نی و داوای یارمه‌تی بکات بۆ نه‌خۆشی، برین یان ده‌ردێکی دیکه‌.

له‌ کاتی به‌کارهێنانی خزمه‌ته‌که‌ به‌کارهێنه‌ر ئاگادار ده‌کرێت له‌ یاسای په‌تا (۱۲۲۷/۲۰۱٦) و ڕێکاره‌کانی ئه‌گه‌ر ئه‌نجامی تێسته‌که‌ی به‌کارهێنه‌ره‌که‌ پۆزیتیڤ بێت. ئه‌گه‌ر به‌کارهێنه‌ر تێسته‌که‌ی ئازموونه‌خانه‌یی کۆڤید-۱۹ پۆزیتیڤ بێت، شاره‌که‌ت به‌-کارهێنه‌ره‌که‌ به‌پێی یاسای په‌تای فینله‌ندا (۱۲۲۷/۲۰۱٦) ده‌ست ده‌کات به‌ پێداچوونه‌وه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌که‌. خزمه‌ته‌که‌ به‌ ئۆتۆ-مۆئاتیکی زانیاریه‌کان بۆ تۆماره‌کانی دیکه‌ نه‌قڵ ناکات، بۆ نموونه‌ نادات به‌ تۆماره‌کانی نه‌خۆشخانه‌کانی دیکه‌ یان تۆماره‌کانی شاره‌وانیه‌کان.  

به‌کارهێنه‌ر به‌رپرسیاره‌ له‌و زانیاریانه‌ که‌ داون به‌ خزمه‌ته‌که‌ و پابه‌نده‌ یه‌کسه‌ر هوس ئاگادار بکات ئه‌گه‌ر پێی وابێت که‌ زانیاریه‌کانی له‌ تۆماره‌که‌دا هه‌ڵه‌ن یان که‌موکوڕیان تیایه‌.

به‌کارهێنه‌ر به‌ڵێن ده‌دات و به‌رپرسیاره‌ له‌وه‌ که‌ به‌ ڕێگای خزمه‌ته‌که‌وه‌ هیچ شتێکی نایاسایی ناکات یان به‌ڵگه‌نامه‌یێکی ناڕه‌وا نانێرێت. به‌کارهێنه‌ر ده‌بێت به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ک هه‌وڵ بدات دڵنیا بێت که‌ له‌ به‌ڵگه‌کاندا هیچ ڤایروسێک یان شتێکی دیکه‌ی به‌زیان نیه‌.

 ٥ ناوه‌ڕۆکی خزمه‌ته‌که‌ و خزمه‌ته‌کانی لایه‌نه‌کانی سێیه‌م

له‌ خزمه‌ته‌که‌دا هه‌روه‌ها هه‌ندێک پێبه‌سته‌ و لینکی خزمه‌ته‌کانی ده‌ره‌وه‌ش هه‌ن و زانیاریه‌کانی لایه‌نی سێیه‌میش پێشکه‌ش ده‌کرێن. زانیاریی سه‌باره‌ت به‌ په‌تا له‌ خزمه‌ته‌که‌دا بڵاو ده‌کرێته‌وه‌ و ڕێنمایی ده‌درێت بۆ گه‌یشتن به‌ ماڵپه‌ڕه‌کانی حوکوومی سه‌باره‌ت به‌ په‌تا. هوس به‌رپرسیار نیه‌ له‌ ناوه‌ڕۆکی خزمه‌ته‌کانی ده‌زگاکانی دیکه‌ به‌ڵام هه‌وڵ ده‌دات دڵنیا بێت که‌ زانیاریه‌کان ڕاستن.

کاتێک به‌کارهێنه‌ر بۆ پشکنینی کۆڤید-۱۹ کاتێک ده‌گرێت، خزمه‌که‌ته‌ ناو و ژماره‌ی ته‌له‌فۆنی به‌کارهێنه‌ر بۆ کارمه‌نده‌کانی ته‌ندورستی ده‌ده‌ن که‌ له‌ نه‌خۆشخانه‌یه‌کی هوس یان هه‌رێمه‌که‌ی به‌کارهێنه‌ره‌که‌ن و هاوپه‌یمانی ئه‌م کاره‌ن. به‌کارهێنه‌ر ده‌توانێت خزمه‌ته‌کانی لایه‌نه‌کانی سێیه‌مینیش به‌کار بێنێت به‌ ڕێگای خزمه‌ته‌که‌وه‌ یان به‌ ڕێگای لینکه‌کانی به‌ڵام له‌و بارودۆخه‌دا هوس به‌شێک نیه‌ له‌ په‌یمانه‌که‌ی نێوان به‌کارهێنه‌ر و لایه‌نه‌ سێیه‌مینه‌کاندا و به‌رپرسیار نیه‌ له‌ خزمه‌ته‌کان یان زانیاریه‌کانی که‌و لایانه‌ پێشکه‌ش ده‌که‌ن و ئه‌و کارانه‌ی که‌ ئه‌وان ئه‌نجام ده‌ده‌ن.   

 ٦ به‌کارهێنانی زانیاریه‌کانی تاکه‌که‌سی و زانیاریه‌کانی دیکه

له‌سه‌ر خزمه‌ته‌که‌ به‌ ڕزامه‌ندیی به‌کارهێنه‌ر زانیاریی تاکه‌که‌سیی سه‌باره‌ت به‌ به‌کارهێنه‌ره‌که‌ تۆمار ده‌کرێن. به‌کارهێنه‌ر ده‌توانێت به‌خۆی زانیاریه‌کان به‌پێی فراوانیی خزمه‌ته‌که‌ زیاد بکات کاتێک که‌ ده‌یه‌وێت کاتێک بگرێت.  به‌کارهێنه‌ره‌که‌ به‌خۆی به‌رپرسیاره‌ له‌ ڕاستیی زانیاریه‌کانی که‌ له‌سه‌ر خزمه‌ته‌که‌ نووسیون.

له‌ خزمه‌ته‌که‌دا زانیاریه‌کان ته‌نیا به‌ به‌کارهێنه‌ر و به‌و کارمه‌ندان پیشان ده‌درێن که‌ له‌ بنکه‌ی پشکنینی کۆڤید-۱۹ کار ده‌که‌ن و شاره‌زای ته‌ندورستین و هه‌روه‌ها بۆ شاره‌زاکانی یه‌که‌ی په‌تای شاره‌وانیه‌که‌ی به‌کارهێنه‌ره‌که‌ ئه‌گه‌ر ئه‌نجامی کۆ-ڤید-۱۹ پۆزیتیڤ بێت.

هوس به‌ڕێوه‌به‌ری خزمه‌ته‌که‌یه‌ له‌ تۆمارکردنی زانیاریه‌کانی به‌کارهێنه‌ردا و هه‌روه‌ها ئه‌و شاره‌وانیه‌ که‌ به‌کار-هێنه‌ره‌که‌ کاتی هاتنه‌وه‌ی ناو وڵات بۆی دێت یان ئه‌و شاره‌وانیه‌ که‌ به‌کارهێنه‌ره‌که‌ له‌ ماوه‌ی پشکنینه‌وه‌دا لێی نیشته‌جێ بووه‌.  

خزمه‌ته‌کانی لایه‌نه‌کانی سێیه‌مین و ماڵپه‌ڕه‌کانی ئینته‌رنه‌ت خاوه‌نی پره‌نسیپه‌کانی پاراستنی زانیاریی خۆیانن. هوس به‌رپرسیار نیه‌ له‌ ماڵپه‌ڕه‌کان و خزمه‌ته‌کانی لایه‌نه‌کانی سێیه‌مین.

 ۷ مافی مانه‌ویی خزمه‌ته‌که

هوس یان لایه‌نێکی سێیه‌مین مافی مانه‌ویی هه‌موو ناوه‌ڕۆکی خزمه‌ته‌که‌ن، شێوازی دیزاینه‌که‌ی و به‌ڵگه‌نامه‌کانی خزمه‌ته‌که‌. به‌کارهێنه‌ر مافی هه‌یه‌ زانیاریه‌کانی سه‌باره‌ت به‌خۆی چاپ بکات یان قه‌ید بکات ته‌نیا به‌ مه‌به‌ستی به‌کار-هێنانی تاکه‌که‌سی. ئه‌گه‌ر خزمه‌ته‌که‌ به‌پێی یاسای مافی دانه‌ر (٤۰٤/۱۹٦۱) ئاماژه‌ پێی بکرێت، ده‌بێت سه‌رچاوه‌که‌ هه‌میشه‌ ڕابگه‌یێندرێت. نابێت مارکه‌کانی له‌ خزمه‌ته‌که‌دا کۆپی بکرێن، بڵاو بکرێنه‌وه‌ یان چاپ بکرێن به‌بێ مۆڵه‌تی نووسراوی هوس.  

 ۸ به‌سنۆرکردنی به‌رپرسیاری

هوس خزمه‌ته‌که‌ پێشکه‌ش ده‌کات ”به‌و شێوه‌یه‌که‌ که‌ هه‌یه‌” و ”به‌و شێوه‌یه‌ که‌ به‌رده‌سته‌”. هوس به‌رپرسیار نیه‌ له‌وه‌ که‌ خزمه‌-ته‌که‌ هه‌میشه‌ ده‌کرێت به‌کار بهێنرێت و هه‌ڵه‌ی تیا نه‌بێت. هوس گه‌ره‌نتیی به‌رده‌ستی و بێهه‌ڵه‌یی خزمه‌ته‌که‌ نادات. هوس به‌ر-پرسیار نیه‌ ناوه‌ڕۆکی به‌ به‌کارهێنه‌ره‌که‌ یان لایه‌نێکی دیکه‌ پێشکه‌ش بکرێت، ڕه‌نگه‌ له‌ زانیاریه‌کانی لایه‌نی سێیه‌میندا هه‌ڵه‌ هه‌بێت، که‌موکوڕی یان دره‌نگبوونه‌وه‌. به‌کارهێنه‌ر له‌وه‌ به‌رپرسیاره‌ که‌ ئینته‌رنه‌ته‌که‌ی باش کار بکات و ئاماده‌کاریی هه‌بێت بۆ به‌کارهێنانی خزمه‌ته‌که‌. به‌کارهێنه‌ر هه‌روه‌ها به‌رپرسیاره‌ له‌ کارکردنه‌وه‌ و سه‌لامه‌تیی به‌رنامه‌کان و ئام-رازه‌کانی که‌ به‌کار دێنێت.  

خزمه‌ته‌که‌ئا بۆ ئه‌وه‌ نیه‌ که‌ کارمه‌نده‌کانی دیکه‌ی ته‌ندورستی خزمه‌ته‌که‌ به‌کار بێنن بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنی بارودۆخی ته‌ن-دورستی و هوس به‌رپرسیاریش نیه‌ له‌و زانیاریانه‌ که‌ به‌کارهێنه‌ر داون و له‌و شتانه‌ش که‌ به‌کارهێنه‌ر به‌پێی زانیاریه‌کانی خزمه‌ته‌که‌ شتێک بکات ئه‌گه‌ر یاسا به‌ شێوه‌یێکی دیکه‌ نه‌فه‌رمێت.

به‌رپرسیاریی هوس ته‌نیا ئه‌وه‌یه‌ که‌ به‌پێی یاسا بۆی دانراوه‌. هوس یان به‌کارهێنه‌ر به‌رپرسیار نیه‌ له‌و شتانه‌ که‌ له‌ ده‌ره‌-وه‌ی ده‌سه‌ڵاتیانن به‌هۆی هۆکار یان بارودۆخێکی نائاسایی یان چاوه‌ڕوانی نه‌کراو که‌ به‌و هۆیه‌وه‌ نه‌یانتوانیبێت ئه‌رکه‌کانی خۆیان به‌دی بێنن.

هوس مافی هه‌یه‌ سه‌باره‌ت به‌ بارودۆخی بێچاره‌یی له‌سه‌ر خزمه‌ته‌که‌، له‌ مالپه‌ڕه‌که‌ی خۆی یان به‌ ڕێگای ماڵپه‌ڕه‌کانی کار-به‌ده‌ستان یان نه‌خۆشخانه‌کان ڕابگه‌یێنێت.

 ۹ به‌تاڵکردنی خزمه‌ته‌که

به‌کارهێنه‌ر مافی هه‌یه‌ به‌ ڕێگای خزمه‌ته‌که‌ واز بێنێت له‌ پشکنینی کۆڤید-۱۹ به‌ ناردنی په‌یامی به‌تاڵکردنه‌وه‌ که‌ بۆی هاتووه‌ به‌لای که‌مه‌وه‌ ۳ کاتژمێر به‌رله‌ کاتی پشکنینه‌وه‌. زانیاریه‌کانی به‌کارهێنه‌ری خزمه‌ته‌که‌ سڕ ناکرێنه‌وه‌ کاتێک که‌ به‌کارهێنه‌ر کاتێکی پشکنینه‌وه‌ بۆخۆی گرتبێت، به‌ڵکۆ زانیاریه‌کان سه‌باره‌ت به‌ به‌کارهێنه‌ره‌ به‌پێی یاسای ته‌ندورستیی فینله‌ندا (یاسای ته‌ندورستی ۱۳۲٦/۲۰۱۰) له‌ تۆماره‌کاندا قه‌ید کراو ده‌مێنن.

هوس مافی هه‌یه‌ به‌هۆیێکی ڕه‌وا واز له‌ قه‌یده‌که‌ی به‌کارهێنه‌ره‌که‌ بێنێت له‌ خزمه‌ته‌که‌دا ئه‌گه‌ر به‌هۆی خزمه‌ته‌که‌ زیان بۆ هوس، بۆ به‌کارهێنه‌ره‌که‌ یان بۆ لایه‌نێکی سێیه‌مین دورست ببێت یاخود به‌کارهێنه‌ره‌که‌ دژبه‌ مه‌رجه‌کان خزمه‌ته‌که‌ به‌کاری هێنابێت.

 ۱۰ یاسای سه‌پاندنه‌وه‌ و دادگا

له‌م مه‌رجانه‌دا یاسای فینله‌ندا ده‌سه‌پێندرێت. ئه‌گه‌ر ناکۆکی به‌هۆی مه‌رجه‌کانی به‌کارهێنانه‌وه‌ په‌یدا ببێت هه‌وڵ ده‌درێت به‌ ڕێگای لێدوانه‌وه‌ چاره‌سه‌ر بکرێت. ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر ناکۆکیه‌کان ڕێکه‌وتنه‌وه‌ نه‌کرێت، ده‌کرێت بابه‌ته‌که‌ بیبات بۆ دادگای هێلسینکی یان دادگای ئه‌و هه‌رێمه‌ی فینله‌ندا که‌ به‌کارهێنه‌ره‌که‌ی خزمه‌ته‌که‌ ماڵی لێیه‌ یان لێی نیشته‌جێ بووه‌.